Travma Sonrası Stres Testi — TSSB Belirti Taraması
Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan bir olayın sinir sisteminde işlenmemiş olarak kalmasıdır; olay bittiği hâlde beden hâlâ tehlikedeymiş gibi tepki verir. Bu 15 soruluk test, zorlayıcı bir olayın ardından yaşadığınız belirtilerin düzeyini değerlendirir.
💚 Paylaşmak, ihtiyacı olan birinin doğru desteğe ulaşmasına yardımcı olabilir.
1. Olayla ilgili istemediğim hâlde gelen anılar veya görüntüler yaşıyorum.
2. Olayla ilgili rahatsız edici rüyalar görüyorum.
3. Sanki olay yeniden yaşanıyormuş gibi hissettiğim anlar oluyor.
4. Olayı hatırlatan şeylerle karşılaştığımda bedensel tepki veriyorum (çarpıntı, terleme).
5. Olayı hatırlatan yer, kişi veya durumlardan kaçınıyorum.
6. Olayla ilgili düşünmemeye ve konuşmamaya çalışıyorum.
7. Olayın bazı bölümlerini hatırlayamıyorum.
8. Kendim veya dünya hakkında olumsuz düşüncelerim arttı.
9. Olay için kendimi veya başkalarını suçluyorum.
10. Eskiden keyif aldığım şeylere karşı ilgim azaldı.
11. Kendimi insanlardan kopmuş veya duygusal olarak uyuşmuş hissediyorum.
12. Kolayca irkiliyor veya sürekli tetikte hissediyorum.
13. Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanıyorum.
14. Öfke patlamaları veya sinirlilik yaşıyorum.
15. Kendimi güvende hissedebiliyorum.
Bu Test Hakkında
Bu öz-değerlendirme; istemsiz geri dönüşler, kâbuslar, hatırlatıcılardan kaçınma, aşırı irkilme, sürekli tetikte olma ve duygusal uyuşma gibi travma sonrası stresin tanınan belirti kümelerini tarar. Testi doldururken belirli bir zorlayıcı olayı (kaza, kayıp, şiddet, afet, ani hastalık vb.) düşünerek yanıtlayın. Bu bir tanı aracı değildir; ayrıca olayı ayrıntısıyla hatırlamaya kendinizi zorlamayın.
Sık Sorulan Sorular
Travma sonrası stres ne kadar sürede geçer?⌄
Zorlayıcı bir olayın ardından ilk haftalarda görülen tedirginlik, uyku bozukluğu ve tekrarlayan düşünceler normal bir tepkidir ve çoğu kişide zamanla azalır. Belirtiler bir aydan uzun sürüyor ve yaşamı kısıtlıyorsa travma sonrası stres bozukluğu açısından değerlendirilmesi gerekir.
Tek bir olaya bağlı travma nasıl tedavi edilir?⌄
EMDR ve travma odaklı bilişsel davranışçı terapi en yüksek kanıt düzeyine sahip yöntemlerdir. Tek bir olaya bağlı travmalarda çoğu kişide 8-12 seansta belirgin rahatlama sağlanır. Çoğul ve uzun süreli travmada süreç aylara yayılır.
Bu test tanı koyar mı?⌄
Hayır. Bu bir öz-değerlendirmedir; TSSB tanısı yalnızca bir ruh sağlığı uzmanı tarafından, kapsamlı bir değerlendirmeyle konur. Test yalnızca bir uzmana başvurmanın faydalı olup olmayacağı konusunda fikir verir.
EMDR nedir, nasıl çalışır?⌄
EMDR, travmatik anıya odaklanırken göz hareketi gibi çift yönlü uyaranların kullanıldığı yapılandırılmış bir yöntemdir ve travma sonrası stres bozukluğunda yüksek kanıt düzeyine sahiptir. Amaç anıyı silmek değil, hatırlandığında tetiklediği bedensel alarmı düşürmektir; tek olaya bağlı travmalarda çoğu kişide birkaç oturumda belirgin rahatlama görülür.
Yaşadıklarımı ayrıntısıyla anlatmak zorunda mıyım?⌄
Hayır. Travma çalışmasında hız ve derinlik sizin kontrolünüzdedir; hazır olmadan ayrıntıya girmek belirtileri artırabilir. İyi bir travma terapisi önce güvenlik ve duygu düzenleme becerileriyle başlar, anıya yönelme daha sonra ve kademeli olarak yapılır. Bazı yöntemlerde ayrıntılı anlatım hiç gerekmez.