Travma Sonrası Stres Testi — TSSB Belirti Taraması
Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan bir olayın sinir sisteminde işlenmemiş olarak kalmasıdır; olay bittiği hâlde beden hâlâ tehlikedeymiş gibi tepki verir. Bu 15 soruluk test, zorlayıcı bir olayın ardından yaşadığınız belirtilerin düzeyini değerlendirir.
💚 Paylaşmak, ihtiyacı olan birinin doğru desteğe ulaşmasına yardımcı olabilir.
1. Olayla ilgili istemediğim hâlde gelen anılar veya görüntüler yaşıyorum.
2. Olayla ilgili rahatsız edici rüyalar görüyorum.
3. Sanki olay yeniden yaşanıyormuş gibi hissettiğim anlar oluyor.
4. Olayı hatırlatan şeylerle karşılaştığımda bedensel tepki veriyorum (çarpıntı, terleme).
5. Olayı hatırlatan yer, kişi veya durumlardan kaçınıyorum.
6. Olayla ilgili düşünmemeye ve konuşmamaya çalışıyorum.
7. Olayın bazı bölümlerini hatırlayamıyorum.
8. Kendim veya dünya hakkında olumsuz düşüncelerim arttı.
9. Olay için kendimi veya başkalarını suçluyorum.
10. Eskiden keyif aldığım şeylere karşı ilgim azaldı.
11. Kendimi insanlardan kopmuş veya duygusal olarak uyuşmuş hissediyorum.
12. Kolayca irkiliyor veya sürekli tetikte hissediyorum.
13. Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanıyorum.
14. Öfke patlamaları veya sinirlilik yaşıyorum.
15. Kendimi güvende hissedebiliyorum.
Bu Test Hakkında
Bu öz-değerlendirme; istemsiz geri dönüşler, kâbuslar, hatırlatıcılardan kaçınma, aşırı irkilme, sürekli tetikte olma ve duygusal uyuşma gibi travma sonrası stresin tanınan belirti kümelerini tarar. Testi doldururken belirli bir zorlayıcı olayı (kaza, kayıp, şiddet, afet, ani hastalık vb.) düşünerek yanıtlayın. Bu bir tanı aracı değildir; ayrıca olayı ayrıntısıyla hatırlamaya kendinizi zorlamayın.
Sık Sorulan Sorular
Travma sonrası stres ne kadar sürede geçer?⌄
Zorlayıcı bir olayın ardından ilk haftalarda görülen tedirginlik, uyku bozukluğu ve tekrarlayan düşünceler normal bir tepkidir ve çoğu kişide zamanla azalır. Belirtiler bir aydan uzun sürüyor ve yaşamı kısıtlıyorsa travma sonrası stres bozukluğu açısından değerlendirilmesi gerekir.
Tek bir olaya bağlı travma nasıl tedavi edilir?⌄
EMDR ve travma odaklı bilişsel davranışçı terapi en yüksek kanıt düzeyine sahip yöntemlerdir. Tek bir olaya bağlı travmalarda çoğu kişide 8-12 seansta belirgin rahatlama sağlanır. Çoğul ve uzun süreli travmada süreç aylara yayılır.
Bu test tanı koyar mı?⌄
Hayır. Bu bir öz-değerlendirmedir; TSSB tanısı yalnızca bir ruh sağlığı uzmanı tarafından, kapsamlı bir değerlendirmeyle konur. Test yalnızca bir uzmana başvurmanın faydalı olup olmayacağı konusunda fikir verir.
EMDR nedir, nasıl çalışır?⌄
EMDR, travmatik anıya odaklanırken göz hareketi gibi çift yönlü uyaranların kullanıldığı yapılandırılmış bir yöntemdir ve travma sonrası stres bozukluğunda yüksek kanıt düzeyine sahiptir. Amaç anıyı silmek değil, hatırlandığında tetiklediği bedensel alarmı düşürmektir; tek olaya bağlı travmalarda çoğu kişide birkaç oturumda belirgin rahatlama görülür.
Yaşadıklarımı ayrıntısıyla anlatmak zorunda mıyım?⌄
Hayır. Travma çalışmasında hız ve derinlik sizin kontrolünüzdedir; hazır olmadan ayrıntıya girmek belirtileri artırabilir. İyi bir travma terapisi önce güvenlik ve duygu düzenleme becerileriyle başlar, anıya yönelme daha sonra ve kademeli olarak yapılır. Bazı yöntemlerde ayrıntılı anlatım hiç gerekmez.
📖 Terapiye Başlamadan Önce
Sonucunuz ne olursa olsun, destek almayı düşünüyorsanız bu rehberler ilk adımı kolaylaştırır.
Psikoloğa Gitmeli miyim?
Psikoloğa gitmek için "yeterince kötü" olmanız gerekmiyor. Son haftalarda çoğu gün çökkün ya da gergin hissediyorsanız, uykunuz-iştahınız-enerjiniz belirgin değiştiyse, eskiden keyif aldığınız şeyler artık bir şey ifade etmiyorsa, ilişkilerinizde kıramadığınız bir kalıp varsa veya zorlandığınızda kaçış davranışlarına başvuruyorsanız bir uzmanla konuşmak size fayda sağlayabilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi 7/24 hizmet verir, en yakın acil servise de başvurabilirsiniz.
Rehberi Oku →Terapiye Nasıl Başlanır?
Terapiye başlamak dört adımdır: neyi değiştirmek istediğinizi kabaca belirlemek, ihtiyacınıza uygun uzmanı (psikolog, psikolojik danışman veya psikiyatrist) seçmek, ilk görüşme için randevu almak ve sürece zaman tanımak. Başlamak için "yeterince kötü" hissetmeniz gerekmez. İlk seans genellikle bir tanışma ve ihtiyacı anlama görüşmesidir; ilk bir-iki seanstan sonra uyum yakalayamazsanız başka bir uzmanı denemek olağandır.
Rehberi Oku →İlk Terapi Seansında Ne Olur?
İlk terapi seansında sorun çözülmez; sizi neyin getirdiği, geçmişiniz ve hedefleriniz konuşulur. Terapist sorular sorar, siz istediğiniz kadarını paylaşırsınız — hazır olmadığınız hiçbir şeyi anlatmak zorunda değilsiniz. Seans genellikle 45-50 dakika sürer ve sonunda birlikte bir yol haritası çıkarılır. Heyecan duymak son derece yaygındır.
Rehberi Oku →Sonucunuz yüksek çıktıysa hangi uzmana gitmelisiniz? Psikolog ile psikiyatrist arasındaki fark rehberi, ilaç ve terapi kararında kime başvuracağınızı anlatır.