Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ)
Bilişsel çarpıtma türlerini (aşırı genelleme, felaketleştirme, zihin okuma vb.) değerlendiren, 20 maddeli bir ölçektir.
💚 Paylaşmak, ihtiyacı olan birinin doğru desteğe ulaşmasına yardımcı olabilir.
Kaynak: Burns, D.D. (1980). Feeling Good. Türkçe uyarlama çalışması.
1.Bir şey kötü giderse, her şeyin kötü gideceğini düşünürüm.
2.Ya hep ya hiç şeklinde düşünürüm.
3.Olayların olumlu yanlarını görmezden gelirim.
4.Olumsuz sonuçlara atlarım.
5.Olumsuz olayları kişisel algılarım.
6.Olaylar hakkında 'yapmalıyım' veya 'yapmamalıyım' diye düşünürüm.
7.İnsanların ne düşündüğünü bildiğimi varsayarım.
8.Küçük olumsuzlukları abartırım.
9.Duygularıma dayanarak sonuçlar çıkarırım.
10.Kendime veya başkalarına olumsuz etiketler takarım.
11.Tek bir olumsuz olay yüzünden genel bir sonuç çıkarırım.
12.Her şeyi siyah veya beyaz olarak değerlendiririm.
13.Olumlu geri bildirimleri önemsizleştiririm.
14.En kötü senaryoyu düşünürüm.
15.Başkalarının sorunlarının benim yüzümden olduğunu düşünürüm.
16.Kendime karşı çok katı kurallar koyarım.
17.İnsanların beni olumsuz değerlendirdiğini varsayarım.
18.Başarılarımı küçümserim.
19.Kötü hissettiğimde her şeyin kötü olduğuna inanırım.
20.Bir hata yaptığımda kendimi 'başarısız' olarak etiketlerim.
Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ) Nedir?
Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ), David Burns'ün çalışmalarına dayanan, bireylerin düşünce hatalarını (bilişsel çarpıtmalar) tespit etmek amacıyla kullanılan 20 maddeli bir öz bildirim ölçeğidir. Bilişsel davranışçı terapinin temel taşlarından biri olan bilişsel çarpıtmaları değerlendirir.
Ne Ölçer?
Ölçek 10 farklı bilişsel çarpıtma türünü ölçer: Aşırı Genelleme, Siyah-Beyaz Düşünme, Olumluyu Küçümseme, Felaketleştirme, Kişiselleştirme, Zorunluluk İfadeleri ("yapmalıyım"), Zihin Okuma, Büyütme/Küçümseme, Duygusal Akıl Yürütme ve Etiketleme.
Kimler Çözmeli?
Düşünce kalıplarını anlamak isteyen, felaketleştirme eğilimi olan, her şeyi siyah-beyaz değerlendiren veya bilişsel davranışçı terapi sürecindeki bireyler için uygundur.
Sık Sorulan Sorular
Bilişsel çarpıtma ne demektir?
Bilişsel çarpıtmalar, olayları gerçekte olduğundan farklı yorumlamamıza neden olan sistematik düşünce hatalarıdır. Örneğin felaketleştirme (en kötü senaryoyu düşünme), zihin okuma (başkalarının ne düşündüğünü varsayma) veya siyah-beyaz düşünme (her şeyi ya hep ya hiç olarak değerlendirme) birer bilişsel çarpıtmadır.
Kaç tür bilişsel çarpıtma vardır?
Yaygın olarak 10 temel bilişsel çarpıtma tanımlanır: aşırı genelleme, siyah-beyaz düşünme, felaketleştirme, kişiselleştirme, zihin okuma, zorunluluk ifadeleri, duygusal akıl yürütme, etiketleme, olumluyu küçümseme ve büyütme/küçümseme. Bu ölçek bunları tarar.
Bu çarpıtmalar düzeltilebilir mi?
Evet. Bilişsel Davranışçı Terapinin temel amacı bu düşünce hatalarını fark edip daha gerçekçi düşüncelerle değiştirmektir. Farkındalık ve düzenli pratikle çarpıtmaların ruh hâli üzerindeki etkisi belirgin biçimde azalır.
İlgili Psikolojik Testler
Otomatik Düşünceler Ölçeği
Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ), Hollon ve Kendall tarafından 1980 yılında geliştirilen, bilişsel d...
Testi Çöz →Beck Depresyon Envanteri
Beck Depresyon Envanteri (BDI-II), Aaron T. Beck tarafından 1961 yılında geliştirilen ve 1996 yılınd...
Testi Çöz →Beck Anksiyete Envanteri
Beck Anksiyete Envanteri (BAI), Aaron T. Beck ve arkadaşları tarafından 1988 yılında geliştirilen, a...
Testi Çöz →Bu Testle İlgili Konular
İlgili Popüler Testler
Sınav Kaygısı Testi
Sınav kaygısı; sınav öncesinde ve sırasında yaşanan yoğun endişe, bedensel gerginlik ve odaklanma güçlüğüdür. Bu 15 soruluk test, sınav kaygınızın günlük çalışmanızı ve performansınızı ne ölçüde etkilediğini değerlendirir.
Ücretsiz Çöz →Sosyal Anksiyete Testi
Sosyal anksiyete; başkaları tarafından değerlendirilme, yargılanma veya utanma korkusuyla sosyal ortamlarda yaşanan yoğun kaygıdır. Bu 16 soruluk test, sosyal durumlarda ne ölçüde zorlandığınızı ve bu kaygının yaşamınızı ne kadar kısıtladığını değerlendirir.
Ücretsiz Çöz →OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) Testi
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB); istem dışı gelen, rahatsız edici düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlarla (kompulsiyonlar) karakterizedir. Bu 16 soruluk test, OKB belirtilerinin sizde ne ölçüde bulunduğunu tarar.
Ücretsiz Çöz →Telefon Bağımlılığı Testi
Telefon ve sosyal medya bağımlılığı; ekran kullanımının kontrolden çıkması, uzak kalınca huzursuzluk duyulması ve günlük yaşamın olumsuz etkilenmesidir. Bu 15 soruluk test, dijital kullanım alışkanlıklarınızı değerlendirir.
Ücretsiz Çöz →📖 Terapiye Başlamadan Önce
Sonucunuz üzerine bir uzmanla konuşmayı düşünüyorsanız bu rehberler ilk adımı kolaylaştırır.
Psikoloğa Gitmeli miyim?
Psikoloğa gitmek için "yeterince kötü" olmanız gerekmiyor. Son haftalarda çoğu gün çökkün ya da gergin hissediyorsanız, uykunuz-iştahınız-enerjiniz belirgin değiştiyse, eskiden keyif aldığınız şeyler artık bir şey ifade etmiyorsa, ilişkilerinizde kıramadığınız bir kalıp varsa veya zorlandığınızda kaçış davranışlarına başvuruyorsanız bir uzmanla konuşmak size fayda sağlayabilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi 7/24 hizmet verir, en yakın acil servise de başvurabilirsiniz.
Rehberi Oku →Hangi Terapi Türü Bana Uygun?
Kaba bir eşleme şöyle: yapılandırılmış ve hedef odaklı bir süreç istiyorsanız BDT (anksiyete, depresyon, panik atak, obsesif düşünceler); kaçınma ve kronik kaygı için ACT; tekil travmatik olaylar için EMDR; hayat boyu tekrar eden kalıplar için şema terapi; duygu düzenleme zorluğu için DBT; ilişki sorunları için çift terapisi; çocuklar için oyun terapisi. Ancak sonucu belirleyen en güçlü etkenlerden biri yöntem değil, terapistle kurulan güven ilişkisidir — yöntemi uzmanla birlikte belirlersiniz.
Rehberi Oku →İyi Bir Terapist Nasıl Seçilir?
İyi bir terapist seçerken üç şeye bakın: uzmanlık alanının sizin konunuzla örtüşmesi, diploma ve lisansının doğrulanmış olması, ve ilk görüşmede kendinizi güvende hissetmeniz. Araştırmalar terapinin sonucunda en güçlü belirleyicilerden birinin terapistle kurulan güven ilişkisi olduğunu gösteriyor — yani "en iyi terapist" değil, "size uygun terapist" aranır. Bir-iki seans sonunda uyum hissetmiyorsanız uzman değiştirmek normaldir.
Rehberi Oku →Diğer Psikolojik Testler
Şema terapi ölçekleriyle de kendinizi değerlendirin: Young Şema Ölçeği, Şema Mod Ölçeği ve daha fazlası.
Tüm Testleri Gör