Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (DEHB) Testi — Yetişkinler İçin
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yalnızca çocuklarda değil, yetişkinlerde de görülür; dikkati sürdürmede güçlük, dağınıklık, unutkanlık, dürtüsellik ve iç huzursuzlukla kendini gösterir. Bu 14 soruluk test, yetişkin DEHB belirtilerinizi değerlendirmenize yardımcı olur.
💚 Paylaşmak, ihtiyacı olan birinin doğru desteğe ulaşmasına yardımcı olabilir.
1. Bir işi bitirmenin son aşamasında ayrıntılara odaklanmakta zorlanırım.
2. Düzen gerektiren işlerde sıralama/organizasyon bana zor gelir.
3. Randevuları veya yapmam gerekenleri hatırlamakta zorlanırım.
4. Çok düşünme gerektiren bir işe başlamayı ertelerim veya kaçınırım.
5. Uzun süre oturmam gerektiğinde ellerimi/ayaklarımı kıpırdatır, huzursuzlanırım.
6. Kendimi aşırı aktif, sanki 'motor takılmış' gibi hissederim.
7. Dikkatimi sıkıcı/tekrarlayan işlerde sürdürmek çok zordur.
8. Konuşurken karşımdaki henüz bitirmeden sözünü keserim.
9. Eşyalarımı (anahtar, telefon, evrak) sık sık kaybederim veya nereye koyduğumu unuturum.
10. Dış uyaranlar (ses, hareket) dikkatimi kolayca dağıtır.
11. Sıramı beklemekte veya sabretmekte zorlanırım.
12. Bir işi bitirmeden başka bir işe atlar, yarım işler biriktiririm.
13. İlgimi çekmeyen bir işte bile dikkatimi başından sonuna sürdürebilirim.
14. Gün içinde yapacaklarımı planlayıp planıma sadık kalabilirim.
Bu Test Hakkında
Bu öz-değerlendirme, yetişkin DEHB tarama sorularından (ASRS benzeri) esinlenir; dikkat sürdürme, organizasyon, erteleme, unutkanlık, dürtüsellik ve huzursuzluk gibi belirtileri tarar. Bu bir tanı aracı DEĞİLDİR; DEHB tanısı ancak kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle konur. DEHB, doğru destekle (terapi, düzenleme stratejileri, gerektiğinde ilaç) belirgin biçimde yönetilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yetişkinlerde DEHB olur mu?⌄
Evet. DEHB çocuklukta başlar ama belirtileri sıklıkla yetişkinlikte de sürer. Yetişkin DEHB'de hiperaktivite genellikle iç huzursuzluğa dönüşür; dikkat sürdürme, organizasyon, erteleme ve unutkanlık belirgin olur.
Bu test DEHB tanısı koyar mı?⌄
Hayır. Bu test bir öz-değerlendirmedir. DEHB tanısı ancak psikiyatrist veya klinik psikolog tarafından, gelişim öyküsü ve kapsamlı değerlendirme ile konur. Test yalnızca bir uzmana başvurmanız için fikir verir.
DEHB nasıl yönetilir?⌄
Yapılandırma ve düzenleme stratejileri, bilişsel davranışçı teknikler, koçluk ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle DEHB belirgin biçimde yönetilebilir. Doğru destek yaşam kalitesini ciddi biçimde artırır.
Bu belirtiler DEHB mi, kaygı veya depresyon mu?⌄
Örtüşme fazladır: kaygı ve depresyon da dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve erteleme yapar. Ayırt edici olan zamanlamadır. DEHB belirtileri çocukluktan beri süregelir ve farklı ortamlarda görülür; kaygı veya depresyona bağlı dikkat sorunları ise belirli bir dönemde başlar ve tablo düzeldiğinde geriler.
Yetişkin DEHB değerlendirmesi için nereye başvurmalıyım?⌄
Tanı ve ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının yetki alanındadır; klinik psikologlar ayrıntılı değerlendirme ve psikoterapi tarafında çalışır. Görüşmeye giderken çocukluk dönemine ait karne, öğretmen yorumu gibi belgeler ve yakınlarınızın gözlemleri süreci belirgin biçimde hızlandırır.
📖 Terapiye Başlamadan Önce
Sonucunuz ne olursa olsun, destek almayı düşünüyorsanız bu rehberler ilk adımı kolaylaştırır.
Psikoloğa Gitmeli miyim?
Psikoloğa gitmek için "yeterince kötü" olmanız gerekmiyor. Son haftalarda çoğu gün çökkün ya da gergin hissediyorsanız, uykunuz-iştahınız-enerjiniz belirgin değiştiyse, eskiden keyif aldığınız şeyler artık bir şey ifade etmiyorsa, ilişkilerinizde kıramadığınız bir kalıp varsa veya zorlandığınızda kaçış davranışlarına başvuruyorsanız bir uzmanla konuşmak size fayda sağlayabilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi 7/24 hizmet verir, en yakın acil servise de başvurabilirsiniz.
Rehberi Oku →Terapiye Nasıl Başlanır?
Terapiye başlamak dört adımdır: neyi değiştirmek istediğinizi kabaca belirlemek, ihtiyacınıza uygun uzmanı (psikolog, psikolojik danışman veya psikiyatrist) seçmek, ilk görüşme için randevu almak ve sürece zaman tanımak. Başlamak için "yeterince kötü" hissetmeniz gerekmez. İlk seans genellikle bir tanışma ve ihtiyacı anlama görüşmesidir; ilk bir-iki seanstan sonra uyum yakalayamazsanız başka bir uzmanı denemek olağandır.
Rehberi Oku →İlk Terapi Seansında Ne Olur?
İlk terapi seansında sorun çözülmez; sizi neyin getirdiği, geçmişiniz ve hedefleriniz konuşulur. Terapist sorular sorar, siz istediğiniz kadarını paylaşırsınız — hazır olmadığınız hiçbir şeyi anlatmak zorunda değilsiniz. Seans genellikle 45-50 dakika sürer ve sonunda birlikte bir yol haritası çıkarılır. Heyecan duymak son derece yaygındır.
Rehberi Oku →